عوارض دیابت را بشناسیم و با آنها مقابله کنیم



ابتلا به دیابت و عدم کنترل قند خون در درازمدت می‌تواند آسیب جدي به بخش‌هاي مختلف بدن وارد کند، اما درمان مناسب و تغيير سبک زندگي فرد ديابتي را قادر ميسازد تا از اين آسيب ها پيشگيري يا آنها را به تعويق انداخته و زندگي عادي داشته باشد.

به طور کلی عوارض دیابت به دو دسته تقسیم میشود:

۱- عوارض کوتاه مدت:

•افت قند خون(هیپوگلیسمی):

زمانی رخ میدهد که سطح قند خون از محدوه نرمال آن پایین تر باشد. معمولا قند خون پايين تر از ۷۰ ميلي گرم در دسي ليتر را افت قند خون مي گويند. اگر فردي دچار هيپوگليسمي شود ولي به موقع و به طور صحيحي درمان نشود، ميزان قند خون(گلوکز) او کاهش يافته در نتيجه دچار گيجي و سرانجام بيهوشي مي‌شود و ممکن است نهايتاً به او تشنج نيز دست بدهد. علائمي از قبيل ضعف و گرسنگي ، رنگ پريدگي، پوست مرطوب و سرد، طپش قلب، لرزش، بي‌قراري، سردرد، دل‌درد، اختلال بينايي، عرق كردن، عصبي بودن ، سردرد و سرگيجه، سست شدن زانوها و سرانجام كاهش قدرت تمركز ميتوانند از نشانه هاي افت قند خون باشند.

•افزایش قند خون(هایپرگلیسمی):

زمانی اتفاق می افتند که سطح قند خون از محدوده نرمال آن بالاتر برود، این تغیير در وضعيت قند خون اصولاً هنگامي اتفاق مي افتد که يا انسولين کافي در بدن وجود ندارد يا بدن نمي تواند از انسولين موجو براي تبديل قند خون به انرزي استفاده نمايد. مواردي که ممكن است به هايپرگليسمي منجر شود شامل فعاليت بدني كم، فراموشي تزريق انسولين يا مصرف دارو، بيماري‌ها و پر خوري مي باشد. از علائم افزايش قند خون مي توان تشنگي شديد، خشكي دهان و پرادراري را نام برد
در صورتی که هایپرگلیسمی سريع درمان نشود ميتواند باعث کماي ديابتي در فرد ‌گردد.

•کتواسیدوز یا کمای دیابتي:

در مواقعی که انسولین یا در بدن وجود ندارد یا به مقدار خيلي کم وجود دارد ، بدن نمیتواند قند موجود را سوزانده و به عنوان انرژی مورد نیاز خود استفاده کند. شکسته شدن بیش از حد ذخاير چربي باعث توليد کتون شده که به خاطر خاصيت اسيدي و تجمع آن در خون كتواسيدوز ايجاد ميشود. كتون را قبل از تجمع در خون در ادرار يافت ميشود، بنابراين تست كتون ادرار در مواقعي كه قند خون بالا است (قند بالاي ۲۵۰ميلي گرم در دسي ليتر) مي تواند از وقوع كتواسيدوز پيشگيري كند.

علائمی که باید در کتواسیدوز به آن دقت نمود عبارتند از: گیجي، سستي و بي‌حالي، احساس تشنگي شديد، خستگي دائم و تنگي نفس شده، خشکي پوست، حلت تهوع، استفراغ، درد شکم، تنفس غير طبيعي، كاهش سطح هوشياري و استشمام بوي استون از دهان.
کتو اسیدوز یکی از اورژانس های ديابت است که بايستي به سرعت برطرف شود.



•کمای هایپر اوسمولار یا کمای غير کتوني:

اين حالت زماني رخ ميدهد که قند خون به علت وجود مقادير ناكافي انسولين بالا ميرود (بالاي ۶۰۰ ميلي گرم در دسي ليتر) و به دنبال آن فرد دچار پرادراري شديد شده كه طي چند هفته منجر به كاهش سطح آب بدن، تشنگي شديد و كاهش وزن و فشار خواهد شد. كماي غير كتوني تنها در ديابت نوع ۲ ديده شده و در صورت عدم درمان فرد به سمت كاهش سطح هوشياري، تشنج و كما پيش ميرود.


۲- عوارض بلند مدت:

مهمترین نکته ای که بایستی در اين باره بدانيم اين است که، عوارض بلند مدت ديابت در اثر بالا ماندن قند خون به مدت طولاني رخ ميدهد. افرادي که قند خون خود را در بيشتر مواقع در محدوده طبيعي كنترل كنند مي توانند از اين عوارض در امان بوده يا آن را به تاخير بياندازند. همچنين مدت ابتلاي فرد به ديابت در بروز عوارض نقش مهمي دارد.

انواع عوارض بلند مدت دیابت:

•عوارض عروق کوچک (میکرووسکولار):

این عارضه معمولا در مویرگ های چشم، کلیه و اعصاب به وجود مي آيد. آسيب شبکيه چشم را رتينوپاتي گويند که منجر به تاري ديد و نابينايي ميشود. آسيب کليه ها را نفروپاتي گويند كه باعث دفع پروتئين در ادرار شده و در مراحل پيشرفته منجر به نارسايي كليه ها ميشوند. آسيب اعصاب كه معمولا اعصاب پا را درگير مي كند، نوروپاتي گويند و علايمي از قبيل سوزش، احساس سوزن سوزن شدن و يا بي حسي در پاها ايجاد مي شود.


•عوارض عروق بزرگ (ماکرووسکولار):

در شرایطی که قند خون برای مدت طولانی بالا بماند آسيب به سرخ رگ هاي بزرگ بدن شروع شده و باعث تنگي اين عروق ميگردد که نتيجه آن افزايش احتمال سکته قلبي، مغزي و افزايش فشار خون مي باشد. همچنين اين عارضه ميتواند عروق محيطي بدن را درگير کرده و به قطع عضو بيانجامد.


توسعه سلامت ورزشکاران پارس